Araba Tan?t?m

DELİ DANA HASTALIĞI

İngiltere de ilk olarak 1986 yılında patlak veren ve sığır etinden insanlara da geçebileceği kabul edilen Deli Dana hastalığının başlıca nedeninin hayvancılığın bir sanayi haline geldiği Avrupa da sığırların ot yerine etle beslenmesi olduğu sanılıyor. Avrupa ülkelerinde et ve süt hayvanları ucuz ve karlı olduğu gerekçesiyle, giderek artan biçimde, bitkisel yemler yerine kemik tozu ve insan tüketiminde kullanılmayan artık etlerden imal edilen yemlerle besleniyor. Birçok bilim adamı doğal beslenme biçimine aykırı bu diyetin tehlikeli hayvan hastalıklarının yayılmasına neden olduğunu düşünüyor.

BSE

BSE, Bovine Spongioforme Encephalopathie kelimelerinin kısaltılması. Türkçesi: Sığırların beyinlerinde süngerimsi biçimde dejeneratif değişiklerin oluşmasıyla belirgin hastalık. Hastalığa yakalanan sığırların hareketlerinde anormallik olduğu için, bu hastalığa halk arasında “deli dana” hastalığı denildi.

BSE’NİN KÖKENİ

Deli dana hastalığına çok benzeyen ve sadece koyunlarda görülen Scarpie hastalığı, yaklaşık 250 yıldır biliniyor. Bu hastalık, diğer hayvan türlerine bulaşabiliyor. Scarpie hastalığından ölmüş bir koyun, sığırlar için hazırlanan yemlere katkı maddesi olarak kullanıldığında, hastalık sığırlara bulaşıyor.

BSE’NİN SIĞIRLARDAKİ BELİRTİLERİ

Hastalığın ilk belirtileri genellikle bulaşma tarihinden 4-6 yıl sonra görülüyor. İlk belirtiler, hayvanın temas sırasında çok korkması, dişlerini gıcırdatması ve saldırgan davranışlar göstermesi. Hastalığın ileri safhasında sığırlar, burunlarını ve böğürlerini anormal bir biçimde yalar, kulak hareketleri hızlanır, baş ve kulakların duruşu anormalleşir. Hayvanlar çok fazla titrer ve bacaklarını kontrol edemezler. Çok kaşındıkları için, genellikle kafa derileri yaralanmıştır. Sığırlar, hastalığın son safhasına doğru düşer ve felç olur. Hastalığın başladığı tarihten 2-3 ay sonra da ölürler.

BSE İNSANA NASIL BULAŞIR?

BSE hastalığının insanlara da bulaştığı biliniyor. BSE’nin insanlarda görülen biçimi klasik Creutzfeldt-Jakob hastalığına çok benziyor. Creutzfeldt-Jakob hastalığı ilk kez 1920’li yıllarda iki Alman Nörolog tarafından tarif edilmişti. Bu hastalık, insanlarda normalde 60 yaşından sonra görülüyor. Klasik Creutzfeldt-Jakob hastalığının nedenleri hala bilinmiyor. Son zamanlarda genç insanlar da Creutzfeldt-Jakob hastalığının belirtilerine çok benzeyen bir hastalık nedeniyle hayatını kaybedince, bilim adamları, BSE’nin insanlara da bulaştigi sonucuna vardilar.

CREUTZFELDT-JAKOB HASTALIGININ BELIRTILERI

Hastaligin ilk belirtileri yorgunluk, uyku bozuklugu ve iştahsizlik. Hastalar, dizlerinde agri hisseder ve hareketlerini kontrol etmekte zorlanirlar. Ardindan hafiza kaybi başlar. Hastaligin son safhasinda istem dişi kas hareketleri hastayi yataga düşürür ve hasta yataginda ölümü bekler. Creutzfeldt-Jakob hastaliginin tam teşhisi ancak otopsiyle yapiliyor. Otopside, hastanin beyninin süngerimsi bir biçim aldigi görülür.

HASTALIGA YAKALANMAMAK IÇIN NELER YAPMALI?

BSE hastaligina en fazla Ingiltere’de yetiştirilen sigirlarda ve orada üretilen yemlerde rastlandigi için, Ingiltere’den ithal edilen koyun ve dana eti alınmamalıdır.

Bilim adamları, hastalıklı sığırlardan yapılan süt ürünlerinde ve et suyu tabletleri gibi ürünlerde çok az sayıda virüs bulunduğu için, hastalığın bu ürünlerden bulaşmasının mümkün olmadığı görüşünde.

Beyin, dalak ve omurilik içeren ürünler ise çok tehlikeli. Sığır dokuları içeren kozmetik ürünlerinin de tehlikeli olmadığını belirten bilim adamları, her ihtimale karşı bitkisel maddelerden yapılan ürünlerin tercih edilmesini öneriyor.

BSE VEYA CREUTZFELDT-JAKOB HASTALIĞININ TEDAVİSİ

İlaç tedavisi şu an mevcut değil.

BSE HASTALIK ZİNCİRİ NASIL KIRILIR?

Scarpie hastalığı nedeniyle ölmüş koyunların, hayvan yemi olarak kullanılmaması gerekiyor.

DOLAMA

Dolama, tırnağın çevresindeki derinin yüzeysel bir enfeksiyonu olup en büyük sıklıkla stafilakoklar veya mantar tarafından meydana getirilir. Bu durum genellikle bir şeytan tırnağını ısırıp kopartma gibi bir yaralanmanın veya tırnak dibindeki deriyi bir işleme tabi tutmak veya deri itmek gibi hareketlerin sonucu olur.

Tırnağa bitişik olan cildin üzerinde kırmızı, şişkin bölge ile kendini gösterir.

Bakteriyel dolama genellikle ani ve ıstıraplı bir enfeksiyondur. Yüzeysel cerahat dolu kabarıklar belirebilir. Tutulan bölgeyi bastırınca cerahat sızıntısı olabilir.

Dolamanın bir başka çeşidine mantar enfeksiyonu sebep olur ve bu, şeker hastalığı olan kişilerde ve ellerini uzun süre su içinde bulunduranlarda yaygındır. Mantar enfeksiyonları ağır ağır gelişir, fakat inatçı olma eğilimi gösterir. Bazen hem bakteriler hem de mantar vardır, böylece daha fazla şişme ve cerahate yol açılır.

Akut bir enfeksiyon tırnağın çevresinden ve epidermisten dolaşarak bunların altına işleyip ağrılı bir apse meydana gelmesine yol açar. Tırnak dibindeki deri kabarır. Tırnak ayrılabilir.

Tırnakta bozulma veya renk atması meydana gelir. Nadir olmakla birlikte, bu enfeksiyon parmağın içine işleyerek tendon dokusuna yayılabilir. Deri boyunca görülen kırmızı çizgiler, bakteriler kanınıza karıştığının işaretidir. Eğer böyle bir durum olursa, doktora gidin. Teşhis için dolamaya hangi tip mikroorganizmanın neden olduğunu belirlemek amacıyla cerahat kültürü yapılabilir.

Tedavi

Sıcak banyolar: Dokuların iltihapla şişmesini azaltmaya yardım edecektir. Bunları takiben bir antibakteriyel madde (bakteri enfeksiyonları için) sürülebilir veya eğer bir mantar enfeksiyonu varsa yüzde 1 lik gentian violet solüsyonu kullanılabilir.

Sabahları şiş gözlerle kalkıyor ve bundan rahatsız oluyorsanız bir gece önceden almanız gereken birkaç basit önlem var.Beslenme: Alkollü içeceklerden ve tuzlu gıdalardan uzak durun.

Uyku: Yeterince ve mümkünse deliksiz uyuyun.

Bakım: Yatmadan önce göz çevrenize nemlendirici krem sürmeyin. Bunun yerine jel kullanın. Jelli kremler, göz çevresini rahatlatır ve sıkılaştırır. Hatta, daha iyi bir sonuç elde etmek istiyorsanız göz jelinizi buzdolabında iyice soğuttuktan sonra kullanın. Bu her zamankinden daha ferah bir his yaratır.

TAVSİYELER

Tüm bunlara rağmen sabah şiş gözlerle uyandıysanız, üzülmeyin kısa zamanda eski hale gelebilmeniz bir kaç ipucu:

Çiğ patatesi yuvarlak dilimler halinde kesin. Gözlerinizin üzerine birer tane yerleştirip 10-20 dakika arası tutun. Bunun dışında antioksidan içeren kremler de şişlerin inmesine yardımcı olacaktır.

Sorununuz kronikleştiyse, yani ne yaparsanız yapın şiş gözlerle uyanmaktan kurtulamıyorsanız kardiyovasküler egzersizler yapmalısınız. Yürüyüş, koşu, aerobik ve bisiklet bunların başlıcaları. Bu hareketler, vücutta ödeme yol açan tuz ve toksinlerin atılmasını sağlar ve sadece göz altlarınızdaki değil, tüm vücudunuzdaki şişliklerin giderilmesine yardımcı olur.

Şişliklerin inmesini beklemek için fazla zamanınız yoksa, bir parça buzu göz çevrenizde hafif hafif gezdirin. Bundan daha etkili bir diğer metot ise, içine soğuk su ve buz küpleri doldurduğunuz bir naylon torbayı yüzünüze kapatıp dayanabileceğiniz kadar beklemek. İşe yaradığını göreceksiniz.

Bu uygulamaların hiçbiri işe yaramıyorsa, tek çare var: Şişlikleri makyajla kamufle etmek. Teninizin rengindeki kapatıcıyı elmacık kemiklerinize kadar olan geniş bölgeye ince bir katman halinde sürün. Farınızı koyu renklerden seçin. Bordo, koyu gri ya da koyu pembe olabilir örneğin. Koyu renk bir rimeli, sadece üst kirpiklerinizin en ucuna doğru sürün. Alt gözkapağınızdaki kirpiklere rimel sürmek dikkatleri bu noktaya çekeceğinden şişlikler ortaya çıkar.

Göğüsler yağ dokusu ve göğüs bezlerinden oluşur. Bu nedenle göğüs ölçünüz, depolanan yağ miktarıyla doğru orantılıdır. Bunun yanı sıra, ağırlığınız, yaşınız ve genetik faktörler de göğüs ölçünüze etkileyen unsurlar arasındadır. Egzersizle bu faktörleri değiştiremezsiniz tabii ki. Ancak egzersiz sayesinde daha sıkı ve diri göğüslere sahip olabilirsiniz.Bu egzersizlerle, göğüslerinizin altında bulunan pektoral kasları çalıştırıyor olacaksınız. Bu kasları çalıştırdığınız takdirde, hem göğüslerinizde hem de vücut duruşunuzdaki gelişmeye kendiniz de inanamayacaksınız.

Başlangıç olarak, egzersizleri haftada 3 kez yapın. Sabah işe gitmeden, ya da vaktiniz olmuyorsa akşam yapabilirsiniz. Çalıştığınız günleri değiştirerek çalışın ve daha sonra her gün de çalışabilirsiniz. Böylece kaslarınız daha çabuk güçlenir. Herhangi bir sakatlanma riskinden kaçınmak için dikkatlice okuyup uygulayın.

Egzersiz I

Bacaklarınızı kalça genişliğinde açarak durun. Bacaklarınız dizlerden hafifçe kırık olmalıdır.

Her iki elinize de birer dambıl alın. Eğer dambılınız yoksa, 500 ml lik su dolu şişeleri de kullanabilirsiniz. Ağırlık kullanıyorsanız, 1-2 kiloluk hafif ağırlıkları tercih edin. Kollarınızı, omuz hizasında, düz bir şekilde öne doğru uzatın ve 2 saniye kadar pozisyonu koruyun.

Kollarınızın rahat olmasına, çok gergin olmamasına dikkat edin.

Başlangıç pozisyonuna dönün.

10 tekrardan oluşan 2 set yapın.

Egzersiz II

Yüzüstü yere uzanın. Bacaklarınız bitişik ve düz olsun. Dirseklerinizi omuzlarınızın altına gelecek şekilde yerleştirin ve kollarınızın alt kısmıyla yerden destek alın. Ellerinizi kenetleyin.

Vücudunuzu başınızdan topuklarınıza kadar düz tutarak yavaşça yerden kaldırın.

Vücudunuz, dirsekleriniz, kollarınızın alt kısımları ve ayak parmaklarınızla düz bir hat oluşturmalı. Bu arada karın kaslarınızı da içeri çekmeyi unutmayın.

Başınızı dik tutun. Başlangıç pozisyonuna geri dönün.

10 tekrar yapın. Zaman içerisinde bunu kademeli olarak 20 ye çıkarın.

Göğüsler, meme dokusu altına yerleştirilen ve genellikle silikon yapısında olan meme protezi ile büyütülebilmektedir. Meme büyütme ameliyatı için başvuran hastalar genellikle ulaşmak istedikleri meme büyüklüğünü tarif etmede güçlük çekerler. Sıklıkla, istedikleri sütyen numarasını söylerler (85, 90 gibi). Ancak çeşitli sütyen markaları, farklı büyüklükte olabilir. Bu nedenle ameliyat öncesinde hastanın beklentisinin çok iyi saptanması, bunun yanında olabilecek farklı büyüklükler ve sebepleri (örneğin küçük yaşlardan beri çok küçük olan göğüslerin çok fazla büyütülmesi bir ameliyatta mümkün olmayabilir çünkü derinin belirli bir oranda esneme kabiliyeti vardır, bu toleransın çok zorlanması, komplikasyona- dikiş açılması, kapsül kontraktürü gibi- yol açabilir).Hastalar ameliyat öncesi aspirin almamalı, vücudun herhangi bir yerinde enfeksiyon olmamalıdır. Kırk yaşın üzerindeki hastalarda özellikle ailede meme kanseri hikayesi varsa ameliyattan önce mamografik inceleme yapılmalıdır. Meme büyütme amacı ile günümüze kadar parafin, lastik, sünger gibi çok çeşitli yabancı maddeler yanında, hastanın kendi dokuları da kullanılmıştır. Yabancı maddelerin büyük kısmında reaksiyon olusumu ve atılım görülmüş, vücut dokularında ise zamanla erime ve küçülme ortaya çıkmıştır. İlk defa 1963 te silikon protezlerin kullanımıyla, bu alanda yeni bir çığır açılmıştır. Günümüze kadar silikon protezlerde çok önemli gelişmeler sağlanmış ve daha uzun süre dayanan ve çok daha az rahatsızlıklara neden olan protezler üretilmiştir.

Ameliyata karar verildikten sonra, hasta ile ayrıntılı bir görüşme yapılıp hastanın beklentileri belirlenir. Ameliyatın riskleri anlatılır. Aspirin alımı ameliyattan 10 gün önce kesilmelidir. Ayrıca yine sigara içiliyorsa, 10 gün önce kesilmelidir. Meme protezinin, kansere neden olmadığı birçok yabancı bilimsel araştırmalarla saptanmıştır. Bu araştırmalarda, 20-30 yıl gibi uzun süreler takip edilen hastalar incelenmiş ve meme protezi konulan hastalarda normal kadınlara göre meme kanseri oluşma oranı farklı çıkmamış hatta biraz daha düşük olduğu belirlenmiştir. Meme protezinin yerleştirileceği cebin açılması için üç değişik ulaşım yolu vardır. Bunlar: meme başı etrafı, meme altı ve koltuk altıdır. Teknik olarak en basit olanı meme altı kesisidir. Ancak bu metodun olumsuz tarafı, diğerlerine göre daha çok belirgin görülebilen bir iz bırakmasıdır. Ancak izin fazla belirgin olması halinde ikinci bir ameliyat ile azaltılması olasıdır. Meme başı halkası etrafından yapılan kesi ise en az iz bırakanıdır. Bunun olumsuz tarafı ise, teknik olarak biraz daha zor olması ve özellikle küçük çaptaki meme başı halkası durumunda ( 3 cm ve altı) protezi yerleştirmenin çok zor olmasıdır. Son dönemde özellikle ABD de en popüler yöntem içi su dolu olan protezlerin koltuk altından kas altına yerleştirilmesi.sıkça kullanılan ve endoskopik yöntemler ile gerçekleştirilen bu teknikte meme üzerinde kesi yapmaya gerek kalmıyor ve hiçbir iz bırakılmamış oluyor.

Aynı ameliyatta karın germe ameliyatı da yapılacak ise, bu durumda meme etrafı veya üzerinde herhangi bir kesi yapılmasına gerek kalmaz. Karın germe için yapılan göbek altındaki kesiden meme altına ulaşılarak protezler yerleştirilebilir.

1- Bu ameliyatta neler yapılır?

Bu operasyonda içi silikon veya sıvı ile dolu meme protezleri kullanılır. Bunlar değişik hacimlerde olup hastanın istekleri ve doktorun tavsiyeleri doğrultusunda uygulanacak hacim tespit edilir. Seçilen protezler, koltuk altından, meme altındaki kıvrım çizgisi üzerinden veya meme ucu etrafındaki renkli bölgenin (areola) sınırından küçük birer cilt kesisi yapılarak yerleştirilir. Protez hemen meme dokusunun altına veya göğüs kasının arkasına yerleştirilir. Her iki şekilde de hastanın süt bezleri korunduğundan çocuk emzirmede bir problem olmayacaktır.

2- Kimler bu ameliyat için uygun adaydır

Doğuştan meme dokusu hiç yok veya çok küçük ise, aşırı kilo kaybı veya doğuma bağlı meme dokusunda ileri derecede sarkma ve hacim kaybı varsa, her iki meme arasında büyüklük ve şekil farklılığı (asimetri) varsa, kanser ameliyatına bağlı olarak memelerin biri veya her ikisi alınmışsa veya kendi gözünüzde memeleriniz küçük görünüyorsa meme protezi operasyonu için aday olabilirsiniz.

3- Ameliyat hakkında bilgi

Operasyon 1-2 saat kadar sürer. Sedasyon eşliğinde lokal anesteziyle veya genel anesteziyle yapılabilir. Hasta genellikle aynı gün taburcu edilir. Bazen 1-2 gün yatması gerekir. Hasta sigara içiyorsa ameliyattan en az 2 hafta önce bırakması ve ameliyattan sonra en az 15-20 gün hiç içmemesi tavsiye olunur.

4- Ameliyata bağlı normalde beklenen rahatsızlıklar nelerdir

Ödeme bağlı ameliyat bölgesinde şişlik, meme başı duyusunda değişiklik, ciltte geçici çürükler, birkaç hafta boyunca göğüslerde ağrı ve hassasiyet artışı.

5- Ameliyatın riskleri vardır ve önceden bilinmesi gerekir

İnfeksiyon, sıvı birikimi (seroma), memelerde asimetri, göğüslerde sertleşme (protez etrafında kapsül oluşumuna bağlı), nadiren protez materyalinin yırtılması ve bunlara bağlı olarak ikinci bir ameliyatın gerekliliği. Meme protezlerinin ana maddesi olan silikonun kanser yapıcı etkisi olduğu halen kanıtlanmamıştır. Ancak kişinin kendisinde mevcut olan kansere yakalanma riskini arttırmadığı rahatlıkla söylenebilir. Meme dokusu içinde silikonun varlığı ancak mamografik tetkiklerde zorluk yaratabilir. Bazen meme başı ve göğüs cildindeki duyu değişiklikleri (hassasiyet artışı veya hissizlik) kalıcı olabilmektedir.

6- Normale dönüş

Hasta ameliyattan birkaç gün sonra sütyen giyerek işbaşı yapabilir. Dikişler 5-10 gün arasında alınır. Göğüslerle fiziksel kontakt en az 3-4 hafta sonra olmalıdır çünkü bu süre içinde temas ağrı meydana getirebilir. Pembe ameliyat yara izinin solarak gözden kaybolması aylardan birkaç yıla kadar sürebilir. Sonuçların sürekliliği değişkendir. Bazı durumlarda protezlerin tamamen çıkartılması veya yenileriyle değiştirilmesi gerekebilir.