Dişhekimli inde bu hal için “xerostomia” terimi kullanılır.Tükürük bezlerinin tükrük salgılama fonksiyonlarının azalması sonucunda oluşur. Tükürük salgısındaki azalma a ızda oldukça ciddi sorunların oluşmasına yol açabilmektedir.
Sebepleri:
- Biyolojik yaşlılık: Bu etkili bir faktördür, tek başına etkili de ildir.
- Sistemik hastalıklar: Romatizmal hastalıklar(Sjogren s sendromu), Ba ışklık sistemi hasarı (AIDS), Hormonal bozukluklar (Şeker hatalı ı), Nörolojik bozukluklar (Parkinson)
- Çi neme kabiliyetinin azalması: E er beslenme alışkanlıklarınızda sıvı ve yumuşak gıdalar a ırlıktaysa çi neme fonksiyonu azalır.
- Tükrük bezlerinin cerrahi olarak çıkarılması
- Radyoterapi (Radyasyon tükrük bezlerinde kalıcı hasar yapar.
- İlaçlar (400 ün üstünde ilaç türü a ız kurulu u yapar: deconjestanlar, diüretikler, tansiyon ilaçları,antidepresanlar, antihistaminikler,…)
- kafein ve alkol tüketimi
Belirtileri:
- dilde yanma hissi
- özellikle kuru yiyecekler için yeme zorlu u
- konuşma zorlu u
- sık susama
- protez kullanmada zorluk
- dudaklarda çatlaklar ve kuruluk
- tat bozuklu u
- kötü a ız kokusu
A ız kurulu u nelere yol açar?
- tükrü ün az olması ciddi problemleri de beraberinde getirebilir.
- bakteri pla ı ve yiyecek artıkları kolayca birikir. bu, dişeti hastalıkları ve çürü ü hızlandırır. tükrü ün kendi başına yıkama-temizleme mekanizması diş yüzeylerini temiz tutmaya yardımcıdır.
- tükrük çürükleri önler, diş yüzeyini temizler ve asitleri nötralize eder. böylece çürük önlenir.
A ız kurulu u nasıl kontrol altına alınır? nasıl tedavi edilir?
- sık sık yudum yudum su içilmeli. gece yatarken yanında sıvı içecek, su bulundurulmalı
- şekersiz sakız çi nenmeli
- sigara,alkol,şekerli yiyeceklerden uzak durulmalı
- yaşanılan mekanın nemi ayarlanmalı
- gerekirse eczanelerden temin edilebilen yapay tükrük tabletleri kullanılmalı
- bakteri pla ı kontrol altına alınmalı
- floridli diş macunu, jel, gargara kullanılmalı
C vitamini kullanılmalı
- bileşiminde alkol ve sodyum lauryl sülfat bulunan a ız ve diş bakım ürünlerini kullanmamalı